Wie een stukje chocolade proeft, ziet meestal alleen het eindresultaat. Toch begint de smaak veel eerder, in de warme, groene cacaogebieden van Kameroen. Daar groeien cacaovruchten aan de stam en dikke takken van de cacaoboom. In elke vrucht zitten bonen omhuld door een lichte, zoetzure pulp. Voordat die bonen chocolade kunnen worden, moeten ze op het juiste moment worden geoogst en zorgvuldig worden verwerkt.
Bij ChocoQueen begint dat verhaal in Kameroen. De cacao uit dit land wordt gebruikt voor onze chocolade. De cacaobonen zijn van het type Trinitario en het smaakprofiel heeft tonen van abrikoos en bessen, met een finish van gebrande koffie. Die smaken ontstaan niet door één stap, maar door een hele keten van groeien, oogsten, fermenteren, drogen en chocolade maken.
Wanneer worden cacaobonen in Kameroen geoogst?
De oogst in Kameroen is niet beperkt tot één korte periode. De cacaovruchten rijpen verspreid over het jaar, met meestal een grotere hoofdoogst en een kleinere tussenoogst. Volgens de International Cocoa Organization loopt de hoofdoogst in Kameroen grofweg van augustus tot maart en de tussenoogst van april tot juli. Andere overzichten noemen iets verschoven maanden. De precieze timing kan per gebied en seizoen verschillen, onder meer door het weer en de cacaobomen die er groeien.
Dat verspreide rijpen vraagt om aandacht. Een teler kijkt niet alleen naar de kalender, maar vooral naar de vruchten aan de boom. Een goede oogst begint met herkennen welke cacaovruchten rijp zijn en welke nog tijd nodig hebben.
Eerst worden de cacaovruchten geoogst
Hoewel we vaak spreken over cacaobonen oogsten, groeien de bonen niet los aan de boom. Ze zitten binnenin de cacaovrucht, die ook wel een cacaopod of cabosse wordt genoemd. De vrucht heeft een stevige schil en kan tijdens het rijpen van kleur veranderen. Hoe dat eruitziet, hangt af van de variëteit.
Rijpe vruchten worden zorgvuldig van de boom afgesneden. Dat gebeurt met geschikt gereedschap, zodat de vrucht loskomt zonder de boom of de plekken waar nieuwe bloemen en vruchten groeien te beschadigen. De richtlijnen van de Kameroense cacaodienst SODECAO benadrukken ook dat de vruchtstelen moeten worden afgesneden zonder de stam te beschadigen.
Het werk vraagt om geduld en een scherp oog. Vruchten die te vroeg worden geplukt, zijn nog niet goed rijp. Dat kan invloed hebben op de bonen en op de smaakontwikkeling die later tijdens de fermentatie plaatsvindt.
Van vrucht naar boon
Na het oogsten worden de cacaovruchten geopend. Binnenin liggen de bonen in rijen, omgeven door een zachte, fruitige pulp. De bonen worden uit de schil gehaald en verzameld. Op dat moment zijn het nog geen droge, bruine bonen zoals je ze in een zak of op een foto ziet. Ze zijn vochtig en licht van kleur, en de pulp speelt een belangrijke rol bij de volgende stap.
De lege schillen blijven achter. De vruchten op of bij de plantage kunnen worden geopend en de schillen kunnen in sommige gevallen over het veld worden verspreid, zodat organisch materiaal terugkeert naar de bodem. De precieze werkwijze verschilt per teler en locatie.
Fermenteren geeft de cacao karakter
Na het openen worden de bonen met hun pulp gefermenteerd. Tijdens die periode veranderen geur, kleur en samenstelling. De fermentatie helpt de bonen hun karakteristieke cacaoaroma te ontwikkelen. Het is dus een belangrijke stap tussen de oogst en de chocolade die uiteindelijk in de winkel ligt.
De manier waarop de bonen worden verzameld en gefermenteerd kan verschillen. Fermentatie op de boerderij zijn een van de belangrijkste momenten waarop de uiteindelijke chocoladesmaak begint te ontstaan. Later draagt ook het roosteren bij aan het aroma. Een boon krijgt zijn uiteindelijke smaak dus niet uitsluitend in de chocoladekeuken. Een deel van het verhaal begint al bij de verwerking na de oogst.
Drogen en bewaren na de oogst
Na de fermentatie moeten de bonen drogen. Daarbij wordt vocht verminderd, zodat de bonen geschikt worden om verder te bewaren en te vervoeren. Goede droging helpt de kwaliteit te behouden. Daarna worden de bonen gecontroleerd en opgeslagen voordat ze naar de volgende stap in de keten gaan.
Oogsten is daarom meer dan vruchten van de boom halen. Het moment van plukken, het openen van de vruchten, de fermentatie en het drogen hangen met elkaar samen. Wanneer een stap niet zorgvuldig verloopt, kan dat de kwaliteit en smaak van de cacao beïnvloeden.
Wat proef je terug van Kameroense cacao?
De herkomst van cacao vertelt niet in één woord hoe chocolade zal smaken. De cacaovariëteit, het klimaat, de oogst en de verwerking spelen allemaal een rol. ChocoQueen gebruikt voor de 72 procent pure chocolade cacao van het type Trinitario uit Mengang. Het smaakprofiel dat we daarbij beschrijven, begint met abrikoos en bessen en eindigt met tonen van gebrande koffie.
Door de chocolade rustig te proeven, kun je die verschillende indrukken beter herkennen. Laat een klein stukje op je tong smelten en merk op hoe de smaak zich ontwikkelt. Zo proef je niet alleen cacao, maar ook iets van de plek en de stappen die aan het maken van de reep voorafgingen.
Cacao bonen oogsten: het begin van een lange reis
De cacaobonen uit Kameroen leggen een lange weg af voordat ze chocolade worden. De reis begint met rijpe vruchten aan de boom en gaat verder via openen, fermenteren en drogen. Pas daarna kunnen de bonen worden geroosterd en verwerkt tot chocolade.
Bij ChocoQueen maken we die herkomst graag zichtbaar. Onze chocolade uit Mengang laat zien hoe een specifieke cacaoboon kan uitgroeien tot een reep met een eigen smaakprofiel. Benieuwd hoe de cacao uit Kameroen smaakt? Ontdek de pure chocolade van ChocoQueen en proef zelf de tonen van abrikoos, bessen en gebrande koffie.
